1935 YILINDA ATATÜRK’E SUİKAST GİRİŞİMİNE AKŞEHİRLİLERİN TEPKİSİ

Suikastı planı, İngiltere Dışişleri Bakanının İngiltere’nin Türkiye Büyükelçisi Sir Percy Loraine’ye gönderdiği 14 Ağustos 1935 tarihli telgrafla gündeme gelmiştir.4 Telgrafta, Ürdün’de,Atatürk’e karşı bir suikast planının yapıldığı ve suikastçıların 30 Temmuz günü Beyrut’tan gemi ile Türkiye’ye hareket ettiği bilgisi yer almıştır.Atatürk, suikast girişimini İçişleri Bakanı Şükrü Kaya’dan öğrenmiş ve öğrendiği günün akşamı Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras, Nuri Conker, Salih Bozok ve Kılıç Ali’nin de hazır bulunduğu akşam yemeğinde Şükrü Kaya’dan olayı tekrar anlatmasını istemiştir. Şükrü Kaya’nın, İngiliz Büyükelçi Loraine ile aralarında geçen konuşmayı aktarmasından sonra sofrada bulunanlar, Çerkez Ethem’in hırsı dolayısıyla böyle bir şeye tevessül edebileceğini söylemişlerdir. Atatürk ise Şükrü Kaya’ya, böyle bir ihbar var diye olağanüstü tedbirler alıp halka güçlük çıkarmayın, alınan tedbirler vatandaşı rahatsız etmesin demiştir. Bununla birlikte hükümet, suikastçıların ülkeye giriş yapabileceği özellikle ülkenin güney sınırlarında sıkı tedbirler almıştır. Suikast teşebbüsü, tam manasıyla aydınlatılabilmesi amacıyla kamuoyundan bir süre gizlenmiştir. Konuya dair ilk haberler ise ekim ayında basında yer almaya başlamıştır. Bu haberlere göre; güvenlik güçleri, Kahramanmaraş’ın Andırın kazasının Kümbetir köyünde yaşayan Çerkez Üzeyir’in evinde Çerkez Yahya adında bir asker kaçağını yakalamıştır. Çerkez Yahya ifadesinde, Amman’da görüştükleri Çerkez Ethem’in kendilerine Atatürk’e suikast yapma görevi vermesi üzerine Türkiye’ye geldiklerini ve dört kişi olduklarını, hatta Türkiye’den bazı kişilerin de kendilerine yardım edeceğinin söylendiğini zikretmiştir. Yapılan tahkikat neticesinde ise Yahya’nın yanı sıra evinde kaldığı Üzeyir ile kardeşi Arif, Göksun kazasının Mehmetbey köyünden Şaban Çavuş ile kardeşi İsmail, Maraş’ta oturan çiftlik sahibi İdris ile Çokak Bucağı Müdürü, Elbistanlı Şemsettin tutuklanmıştır.
    Suikast girişimin ardından yurdun pek çok yerinde telin mitingleri gerçekleşmiştir. Mitinglerin bir tanesi de 25 Ekim 1935 tarihinde Akşehir’de olmuştur. Dr. Aziz Perkün önderliğinde toplanan yaklaşık beş bin Akşehirli sloganlar atarak, duruma tepki göstermiş ve atasına sahip çıkmıştır.  Dönemin İç işleri bakanı olan Şükrü Kaya’ya, Dr. Aziz Perkün bir telgraf göndermiştir. Telgrafta: “Türk gönlünde yaşayan aziz varlığına uzanmak isteyen hain kötülüğü telin için toplanan beş bin Akşehirli sana candan saygılarını sunarken, devrimlerini korumaya içtiği ant gibi ulu ve kutsal başın için her an can vermeye antlı olduğunu tekrarlar. Demiştir